Finans piyasalarında işlem yapan kişiler sıklıkla broker denilen bir terimle karşılaşmaktadır. Daha önce finans piyasaları ile çok ilgilenmeyen kişiler de bu kelimenin anlamını hep kendilerine sormaktadır. Broker, finans piyasalarında alım – satım işlemlerinde aracı konumunda olan kişilere verilen addır. Bu alım – satımlar esnasında belli bir ücret karşılığında yatırımcılara hizmet veren brokerlar, bazen bir kurum üzerinden bazen de freelance ya da bireysel olarak hizmet vermektedir.

Piyasalar konusunda uzman kişiler olarak da adlandırılan brokerlar, belli bir tecrübe ve bilgiye sahiptir. Büyük yatırımcıların etraflarında genelde birçok broker olmakta ve onlara danışmanlık etmektedir. İyi bir brokerla çalışan yatırımcıları da iyi kazançlar beklemektedir.

Bunlara ek olarak broker kelimesi yalnızca finans piyasaları ile alakalı bir terim de değildir. İşletmelerde de yaygın bir şekilde yer alan brokerlar, SPK’nın lisans maddelerine uygun olarak hareket etmelidir. Kurumlarda yer alan brokerların hepsinin SPK lisansı da mevcuttur.

Finansal piyasalar hem alım hem de satım aşamasında çok etkili bir role sahip olan broker kimdir, nasıl olunur gibi soruların cevabını gelin ilerleyen sorularda bulalım.

Broker Kimdir?

Halk tabiriyle brokerlar, finansal piyasalar içerisindeki komisyoncu kimselerdir. İşlemlerin yürütülmesinde aracılık etme görevinde yer alan ve bu hizmetler karşılığında da belli bir komisyon ücret alan kişilere broker denmektedir. Hem sigorta hem emlak hem de birçok alanda karşımıza çıkan brokerlar, finans piyasaların ise en çok aranan ismi konumundadır.

Finansal piyasalar içinde yer alan tüm yatırımcılar, gün içinde pek çok alım – satım işlemi yapmaktadır. Brokerlar sayesinde bu işlemler hem daha karlı hem de kısa sürede tamamlanabilmektedir. Piyasalarda brokerlar üye temsilcisi olarak da anılırken, ülkemizde bulunan Borsa İstanbul’d aracı kuruluşlar adına hizmet veren pek çok broker bulunmaktadır.

Nasıl Broker Olunur?

İster sigorta ister emlak ister borsa ister banka isterse de forex piyasasında karşımıza çıkan brokerlar, yatırımcıların alım – satım işlemlerinde aracılık üstlenebilmeleri için SPK’nın tebliğlerine uygun şartları taşıması gerekmektedir. Bu şartları taşımak için verilen pek çok eğitim programı bulunmaktadır. Bu eğitim programlarına katılan ve sonunda yapılan sınavlarda başarıya ulaşan kişiler de broker olmaya hak kazanmaktadır.

SPK tarafından verilen yetki belgesine sahip olmak brokerlar için çok önemlidir. 2001 yılından bu yana BDDK’nın yaptığı mevzuat çalışmaları çerçevesinde aracı kurumlar da büyük bir değişime gitmiştir. Bu düzenlemelerle beraber aracı kurumlarda çalışacak yeni iş sahalarının açılması sağlanmıştır. SPK’nın mevzuatına göre aracı kurumların bünyesinde üye temsilcisi yani broker bulundurmak zorunludur. Ayrıca SPK lisansına sahip olan brokerlar, ister kurumlara isterseler de bireysel olarak alım – satım işlemlerinde aracılık hizmetinde bulunabilmektedir.

SPK’nın yaptığı tüm sınavları başarı ile tamamlayan kişilere broker unvanı verilmektedir. Bu sayede kişiler de finans piyasalarında aracılık görevinde lisanslı bir şekilde bulunabilmektedir. Sadece iletilen emirler üzerinden dahi brokerlar ücret kazanabilmektedir. Bu tip durumlarda brokerların verilen işlemi kısa sürede platforma işlemesi yeterlidir. Önemli bir networke sahip olan brokerların yapacağı işlemler de fazla olacağından yüksek kazançlar elde etmesi de doğal bir sonuç olacaktır.

Broker Ne İş Yapar?

Brokerlar, hem borsa hem de forex piyasasında yatırımcıların işlemlerini en kısa sürede gerçekleştirmesini sağlamaktadır. Brokerlar ağırlıklı olarak borsa piyasasında yaygındır. Bunun ana sebebi forex piyasalarında işlemlerin direkt olarak sisteme verilen emirler sonucunda gerçekleşmesinden kaynaklanmaktadır. Bundan dolayı yatırımcılar forex piyasalarında brokerlar yerine yatırım danışmanlığı hizmeti veren kişilerden destek almaktadır.

Yatırımcılar zaman zaman aldığı danışmanlıklarda; portföy nasıl oluşturulur, portföy oluşturuken nelere dikkat edilmesi gerekir gibi pek çok bilgiyi de öğrenebilmektedir. Bu nedenle borsa piyasasında daha çok brokerlar hizmet vermektedir. Brokerlar, yatırımcıların alım ve satım işlemlerini güvenilir bir şekilde gerçekleştirerek, karşılığında belirlenen komisyon ücretini alırlar.

Broker Nasıl Para Kazanır?

Brokerler çok basit bir döngü ile para kazanmaktadır. Finans piyasalarda yer alan yatırımcıların yapacağı alım ve satım işlemleri için bazı aracılara ihtiyaçları vardır. Bu kısımda devreye brokerlar girmektedir.  Bu alım ve satım işlemlerini belli bir komisyon ücreti dahilinde yapan brokerlar, kazançlarını da böyle sağlamaktadır.  Brokerdan brokera verilen komisyon ücreti de değişim göstermektedir. Brokerın bilgi ve deneyimi bu ücreti etkileyen etmenler arasında yer almaktadır.

Yatırımcıların çoğu genelde alım ve satım işlemlerini aracı kurumların sunmuş olduğu işlem platformları üzerinden gerçekleştirmektedir. Fakat bu platformlara verilen emirler direkt olarak borsaların ana ekranına gitmemektedir. Öncelikle aracı kurum ekranlarına iletilmektedir. Aracı kurumlar da yatırımcısının iletmiş olduğu o emri borsaya uygun hale getirmekte ve sisteme işlemektedir.

Aracılık görevine ek olarak brokerlerın bazıları yatırım danışmanlığı hizmeti de vermektedir. Bu tip durumlarda brokerların ciddi bir tecrübe ve eğitime sahip olması gerekmektedir. Bu tip durumlarda SPK lisansı olan yatırımcılardan danışmanlık almak çok büyük önem arz edecektir. Bu tip brokerlar hem portföy yönetimi hem de işlemler mevzuatı hakkında çok detaylı bilgilere sahip olmaktadır.

Broker Ne Kadar Kazanır?

Brokerdan brokera alınan ücretler değişiklik göstermektedir. Eğer bir broker, bir kuruma bağlı olarak çalışıyor ise aylık belli bir maaş alır. Fakat bir broker bireysel aracılık ile çalışıyor ise alacağı ücrette farklılık olacaktır. Günümüzde bir brokerın ortalama aylık kazancı 5.000 TL civarında olmaktadır.

Bu maaşlar elbette brokerın tecrübe ve eğitim durumuna göre de değişim göstermektedir. Özellikle kurumlar maaşlı olarak çalıştırdığı brokerlarda, ilk olarak SPK’dan kaç adet lisans sahibi olduğuna bakmaktadır. Bununla beraber çalışılan aracı kurum iyi bir pazar hacmine sahipse de o brokerın maaşlarında ciddi değişimler gözlenebilir.

Bunun yanında brokerlar sadece belli bir kuruma bağlı olarak değil online olarak da çalışabilmektedir. Bu tip hizmetler veren brokerlara, e – broker unvanı verilmektedir. E-brokerlar internet üzerinden yatırımcıların alım ve satım işlemlerini gerçekleştiren ve bunlara ek olarak yatırım danışmanlığı hizmetinde de bulunan kişilerdir. İyi bir network ağına sahip olan brokerlar için e-brokerlık oldukça kazançlı bir kapıdır.

Broker Seçimi Nasıl Yapılmalı?

Yatırımcılar için en önemli konulardan biri de seçilecek brokerdır. Bu konu anlık olarak işlemlerin yapıldığı finansal piyasalar içinde oldukça hassas bir konu olarak ön plana çıkmaktadır. Yatırımcıların seçeceği doğru bir broker, yatırımcıların kısa sürede yükek kazançlar elde etmesini sağlayabilmektedir. Bundan dolayı brokerlar seçilmeden önce onlar hakkında eğitim, bilgi ve tecrübeleri gibi pek çok detay göz önüne alınmalıdır.

Yasal olarak faaliyet sürdüren ve SPK lisansına sahip olan brokerların öncelikli olarak seçilmesi büyük bir önem arz etmektedir. Aksi halde yatırımcıların verecekleri alım ya da satım emirleri uzun bir süre askıda kalabilir ve yatırımcıya bu durum zarar yazdırabilmektedir. Bu tip durumlarda broker seçimlerini detaylı bir şekilde yapmak çok önemlidir.

Bu yazımızda detaylı olarak broker mesleği, brokerlar ve onların kazançlarından bahsettik. Eğer siz de broker olmak istiyorsanız derhal olarak SPK lisans sınavlarına girmelisiniz. SPK’nın tüm lisans sınavlarından başarı ile geçen kişiler hem kurumlar hem de bağımsız olarak yatırımcıların alım ve satım işlemlerine aracılık edebilecektir.